//
Activisme, Actualiteit, België

“Voor onze overheid bestaat privacy gewoon niet meer”

Big Brother is watching You

“De drie belangrijkste evoluties die ik samenvat in mijn boek, heeft George Orwell inderdaad voorspeld in zijn ‘1984’.” (Foto Flickr: Photon)

De Liga voor Mensenrechten reikt op 30 mei 2013 de Big Brother Award uit aan ‘de grootste privacyschender’. “De overheid negeert de privacy niet, voor haar bestáát privacy gewoon niet meer”, zegt advocaat Raf Jespers.

door Gunther Malin

Camera’s op elke straathoek, de uitbreiding van de GAS-boetes, nummerplaatherkenning en telecombedrijven die de gebruikersgegevens moeten bijhouden. Het zijn allemaal maatregelen die broodnodig zijn om de veiligheid van de burger te garanderen. Raf Jespers, advocaat, al dertig jaar actief in het strafrecht en lid van de Liga voor Mensenrechten, denkt er het zijne van.

1984

Reacties van middenveldorganisaties of individuen tegen de uitbreiding van controlemaatregelen lijken vaak een maat voor niets. “Maar ik ga niet mee in het verhaal dat de burger zich niets meer aantrekt van zijn privacy”, nuanceert Jespers. “Integendeel, er is minstens een onderhuids gevoel van bekommernis tegen de inmenging van de overheid en bedrijven.”

Als het gaat om privacy en controle wordt er niet zelden verwezen naar het beroemde boek ’1984′ van George Orwell. “De drie belangrijkste evoluties heeft Orwell inderdaad voorspeld”, bevestigt Jespers. “De technologische en digitale revolutie die het mogelijk maakt om, voor het eerst in de geschiedenis, iedereen permanent te controleren. Daarna was er 9/11 dat een politiek klimaat schiep om maatregelen door te voeren die daarvoor ondenkbaar waren. En ten slotte is er Europa dat de besluitvorming nog verder van de bevolking wegtrekt.”

‘De technologische en digitale revolutie maakt het mogelijk om, voor het eerst
in de geschiedenis, iedereen permanent te controleren’

Dat klinkt allemaal als ‘morele paniek’, al nuanceert Jespers ook deze stelling. “Men heeft inderdaad van de gelegenheid gebruikgemaakt. De overheid brengt camera’s, nummerplaatherkenning en GAS-boetes aan de man onder het mom van veiligheid. En dat werkt”, aldus de advocaat. “Maar dat kan ik de burger niet verwijten. Je zou kunnen zeggen: de overheid negeert of miskent de privacy. Maar het is erger dan dat. Voor haar bestaat de privacy gewoon niet meer.”

Verantwoordelijkheden op hun kop

Personen die zich verzetten tegen het gebruik van camera’s, e-mailcontrole, de dataretentierichtlijn (Europese richtlijn die providers verplicht gebruikersgegevens bij te houden, red.) en databanken, hebben iets te verbergen. Dat zeggen althans de voorstanders. “Maar het zet de verantwoordelijkheden op hun kop”, zegt Jespers. “De burger moet niet verantwoorden waarom hij niet gezien of gecontroleerd wil worden. Het rechtelijk principe luidt dat de overheid moet verantwoorden waarom ze de burger controleert. Trouwens, tenzij men een heilige is, heeft iedereen wel iets te verbergen.”

Absurd en duur

Is er eigenlijk wel een alternatief voor de moderne, technologische controlemaatregelen? “Er hangen in alle bussen, metro’s en trams camera’s. Totaal absurd en enorm duur”, aldus Jespers. “Hang camera’s gerichter op, bijvoorbeeld op risicolijnen op risicomomenten. Nu is er zelfs camerabewaking op lijnen waar sinds de afschaffing van de paardentram nooit een echt probleem is geweest.”

‘Mechelen investeert tienduizenden euro’s in nummerplaatherkenning,
terwijl de stad met een schuld van 190 miljoen euro kampt’

Naast een efficiënter beleid, pleit de advocaat ook voor een menselijke oplossing. “Haal camera’s weg in het openbaar vervoer en zet er een extra man bij. Die kan tenminste praten met de mensen en niet enkel registreren”, meent Jespers. “Maar vaak wordt de hele industrie achter de camera’s en de software vergeten. Mechelen investeert tienduizenden euro’s in nummerplaatherkenning, terwijl de stad met een schuld van 190 miljoen euro kampt.”

Voorwaarden

Volgens vele politici vraagt de bevolking om meer controle. Privacy is trouwens geen absoluut recht, aangezien het kan beperkt worden in uitzonderlijke gevallen. Denk daarbij aan een huiszoeking in het kader van een strafrechtelijk onderzoek. “Maar die uitzonderingen zijn wél onderhevig aan voorwaarden”, maakt Jespers duidelijk. “Zijn ze noodzakelijk in een democratische samenleving? Zijn ze proportioneel? Kan men hetzelfde resultaat niet bereiken op een andere manier? Met andere woorden: moeten alle nummerplaten rond Mechelen echt gecontroleerd worden? Volstaat een extra controleur op de bus niet om de veiligheid te garanderen?”

Deze voorwaarden lijken zelden in beschouwing genomen te worden. “Op het politieke niveau kent men onvoldoende de problematiek”, zegt Jespers. “Het zou de evidentie moeten zijn om terug te vallen op de fundamentele rechten en de burgerrechten. Maar politici zijn dermate met dagjespolitiek bezig dat ze die burgerrechten zelfs niet in het achterhoofd hebben. Het bewustzijn bij het doorsnee gemeenteraadslid is hemeltergend”, vindt Jespers.

Repressieve mentaliteit

Extra verontrustend is dat de politieke top wél weet waar ze mee bezig is, maar toch op hetzelfde elan verdergaat. “De progressieve tijdsgeest van de jaren 50, 60 en 70 is omgeslagen naar een repressieve mentaliteit. De burger wordt gewantrouwd. Waarom? Omdat die van alles uitspookt? Of omdat de overheid vreest dat hij vroeg of laat op zijn achterste poten zal staan?”, vraagt Jespers zich af.

‘De burger wordt gewantrouwd. Waarom? Omdat de overheid vreest
dat hij vroeg of laat op zijn achterste poten zal staan?’

“Het gemak waarmee men alles doorvoert, is hallucinant. De privacy is een van de onderdelen van ‘de moederkoek van de vrijheden’, zoals de vrije meningsuiting. De progressieve evolutie van na WOII is totaal vergeten. Dat is een van mijn grote zorgen. Als men privacy niet meer als basis voor het beleid neemt, dan vrees ik het ergste.”

Wenst u zelf uw stem uit te brengen voor de Big Brother Awards? Surf dan naar www.bigbrotherawards.be. Stemmen kan nog tot 23 mei 2013. De prijs wordt uitgereikt op 30 mei 2013 in de Vooruit Gent. 

© 2013 – C.H.I.P.S. StampMedia – Gunther Malin

Advertenties

Over Gunther Malin

Nationaal eindredacteur bij 'Het Laatste Nieuws' en journalist.

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 57 andere volgers

%d bloggers liken dit: