//
Nieuwe media, Opinie

[Opinie] Morele paniek is geen morele plicht

Een voorbeeld van de talrijke 'Hoeren'-groepen. (Foto: GM)

Een voorbeeld van de talrijke ‘Hoeren’-groepen. (Foto: GM)

‘Antwerpse Hoeren’. Deze en gelijkaardige pestgroepen beheersten de laatste dagen de media. Meteen wordt verwezen naar nieuwe trends, die zo oud zijn als de straat, maar voortdurend heruitgevonden worden. De morele paniek viert weer hoogtij.

door Gunther Malin

Laat dit van in het begin duidelijk zijn: wat de makers van groepen zoals ‘Antwerpse Hoeren’ doen is fout en onaanvaardbaar. Verveling, wraak of machogedrag: niets rechtvaardigt zulke initiatieven. Het is echter niet correct een fatwah uit te spreken over alles wat met sociale media en sociaalnetwerksites te maken heeft, zoals ook pedagoog Pedro de Bruyckere stelt in ‘De Morgen’. Tieners aandachtshoeren (no pun intended) noemen is dat evenmin. Voor je het weet, zit je in het discours ‘boontje komt om zijn loontje’.

Same thing, different era

Sexting, uitdagende foto’s op Facebook of sexy poseren in Youtube-filmpjes. Bommen en granaten, nieuwe hype! De jeugd houdt zich bezig met vulgariteiten. Deze conclusie zou de hele hetze rond ‘Hoeren uit Zelzate’ snel oplossen, mocht ze correct zijn, maar dat is ze niet. Tienermeisjes posten al langer sexy foto’s op Facebook. En dat doen ze niet enkel op hun eigen profiel. Denk maar aan de wereldwijde trend ‘De mooiste tiener van…’: begonnen in de Verenigde Staten, overgewaaid naar Europa en België. Ook daar worden foto’s van tieners – jongens en meisjes – gepost door zichzelf of door derden. Toegegeven, de opzet is daar eerder positief: “Kijk, een foto van een vriendin. Mooi meisje, hé?” De commentaren zijn dat niet altijd, maar goed.

“De jeugd houdt zich bezig met vulgariteiten”. Deze conclusie lost
de hele hetze rond ‘Hoeren uit’ snel op, mocht ze correct zijn

Sexting (pikante sms’jes of foto’s sturen naar iemand, red.) is een moderne vorm van een oud tijdverdrijf. Ik kan me als twintiger perfect inbeelden dat vorige generaties stiekem handgeschreven briefjes met flirterige boodschappen aan elkaar doorspeelden . Of, zoals socioloog Ben Caudron het mij eens sappig vertelde: “Dat tienermeisjes in de schuur hun borsten flashten aan een vriendje dat ze net kenden.” Sexting is krak hetzelfde, zij het in een nieuw jasje. Het vriendje in de schuur moest, en ik citeer opnieuw Caudron, vooral “een goed geheugen hebben om te onthouden wat-ie net zag”. Vandaag staat die foto op een gsm en kan die makkelijk doorgestuurd worden.

Echo’s

De Facebookgroepen waarover zo veel geschreven wordt, zijn ook een oud gebruik in een nieuw jasje. Stuurde een jongen (we veranderen eens van genderrol) vroeger een zeer gewaagde foto van zichzelf naar het populairste meisje van de school, dan hing die de dag nadien in de schoolgangen. Nu hangen grapjassen die uit in groepen op sociaalnetwerksites.

Jongeren experimenteren en ze botsen daarbij wel tegen een muur. De echo van die pijnlijke smak durft al eens ver te reiken binnen Facebook en verwanten. Nogmaals: de praktijk is volkomen dezelfde gebleven. Enkel het medium is veranderd en dat heeft nu een enorm grote reikwijdte. Is dat de schuld van sociaalnetwerksites? Nee. Is dat de schuld van de jonge tiener die een foto stuurt naar de verkeerde persoon? Nee.

‘Ze vragen erom’

Maar waarom zetten tieners in godsnaam sexy foto’s van zichzelf op Facebook? De meningen lopen uiteen, variërend van ‘Ze willen opvallen’, ‘Ze willen erbij horen’ tot ‘Het zijn hoeren’. Wat de antwoorden ook zijn, de vraag stellen is op zich fout. Groepen op sociaalnetwerksites waar verveelde tieners andere te kijk zetten op een bijzonder pijnlijke manier, zijn niet de schuld van het meisje dat een verleidelijke foto als profielfoto heeft. Zoiets insinueren past in het discours ‘Vrouwen die een minirokje dragen vragen erom verkracht te worden’.

Groepen op sociaalnetwerksites waar tieners anderen te kijk zetten, zijn niet de schuld van meisjes met een verleidelijke profielfoto

Het is bovendien een discours dat de laatste tijd gaarne in de mond genomen wordt. Denk maar aan de reacties na ‘Femme de la Rue’ en na het incident met de verklede HUB-student die verkracht werd. Het is nu eenmaal gemakkelijker de oorzaak bij het slachtoffer te leggen dan na te gaan wat de dader in godsnaam bezield heeft.

‘De jeugd is om zeep, mijnheer’ (Plato, vijfde eeuw V.T.)

Het daderprofiel werd gelukkig al snel geschetst door ‘de Vlaming’. De dader verveelt zich, heeft een slechte opvoeding genoten en is compleet achterlijk. Het eerste aspect klopt waarschijnlijk wel, er kruipt nu eenmaal wat tijd in. Iemand met een druk sociaal leven heeft betere dingen te doen. Maar dat hij slecht (of niet) opgevoed is en een ijskoud IQ heeft, is te gemakkelijk. Die redenering bestond 2000 jaar geleden al.

Misschien is de tiener achter ‘Antwerpse Hoeren’ gewoon een – toegegeven extreem – product van de maatschappij. Het volstaat om wat videoclips te bekijken op muziekzenders. “In hiphopnummers zie je een man, omringd door vrouwen met trillende billen die al een orgasme krijgen als ze hem gewoon aanraken”, vertelde Vicky Franssen, onderzoekster aan Thomas More Mechelen, ooit in een gesprek over schoonheidswedstrijden op sociaalnetwerksites. Wie maakt zulke clipjes? Niet de jongeren. Maar zij krijgen zo wel het beeld van vrouwen als lustobject ingelepeld. “Onze jongeren houden ons een spiegel voor: zij zijn het product van het dominante verhaal (neoliberalisme, red.) waarbinnen en waarmee ze opgegroeid zijn”, schrijft Paul Verhaeghe in zijn fantastische boek ‘Identiteit‘.

Misschien is de tiener achter ‘Antwerpse Hoeren’ gewoon
een – toegegeven extreem – product van de maatschappij?

In een ideale wereld staat er tegenover zulke beelden een mediawijze volwassene die kan zeggen dat dit geen realiteit is. Jammer genoeg is het met de mediawijsheid binnen de opvoeding en binnen het onderwijs pover gesteld. Meer dan leren werken met Google en het wissen van pornowebsites in de webgeschiedenis is er niet bij.

Misschien kan het ook helpen om de jongeren opnieuw te laten verzamelen op stadspleintjes, zonder hen uit elkaar te laten jagen door GAS-ambtenaren? Daar roepen zij een meisje misschien ook ‘Hoer!’ na, maar daar is het publiek beperkt tot voorbijgangers en is er een kans op sociale controle. Waarschijnlijk denken de cynici nu: “Sociale controle? Wat een naïeve idioot, die journalist.”

Wel, liever naïef dan cynisch.

© 2013 – C.H.I.P.S. StampMedia – Gunther Malin

Advertenties

Over Gunther Malin

Nationaal eindredacteur bij 'Het Laatste Nieuws' en journalist.

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Archief

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Doe mee met 57 andere volgers

Advertenties
%d bloggers liken dit: